Słownik parametrów służących do doboru oświetlenia

Wskaźnik oddawania barw, typ trzonka, moc żarówki czy stopień ochrony. Są to terminy nieznane laikom, ale należy je wziąć pod uwagę przy wyborze odpowiedniego oświetlenia. Co oznaczają te terminy? I jak wpływają na funkcjonalność poszczególnych opraw oświetleniowych? Przygotowaliśmy dla Ciebie przydatny słowniczek. 

Strumień świetlny

Strumień świetlny jest jednym z najważniejszych wskaźników dotyczących źródeł światła. Dokładnie określa on ilość energii świetlnej emitowanej przez źródło światła w ciągu 1 sekundy. Jego wartość wskazuje, jak jasna będzie dana oprawa oświetleniowa, z uwzględnieniem wrażliwości ludzkiego oka na poszczególne barwy widma światła. 

Jednostką miary jest lumen (lm). Definiuje się go jako strumień świetlny emitowany przez źródło światła o natężeniu światła wynoszącym 1 kandelę w kącie bryłowym wynoszącym 1 steradian. Tradycyjna żarówka wolframowa ma strumień świetlny wynoszący 13,5 lm/W, podczas gdy żarówki LED osiągają wartości rzędu 80–100 lm/W. Należy jednak również wziąć pod uwagę liczbę diod oraz temperaturę barwową światła (patrz poniżej). Żarówki z żarnikiem są w stanie emitować światło pod kątem do 360° i, dzięki zastosowanym technologiom, mogą osiągać wartości nawet do 130 lm/W.  

Natężenie oświetlenia 

Natężenie oświetlenia definiuje się jako strumień świetlny na jednostkę powierzchni. Jest to zatem stosunek strumienia świetlnego (wyrażonego w lm) do powierzchni (w m²). Jednostką miary jest luks (lx). Wartość tę można łatwo zmierzyć za pomocą luksmetru. Ta ważna jednostka ma decydujące znaczenie przy rozmieszczaniu opraw oświetleniowych. W przypadku korytarzy i przedpokojów za idealne uważa się wartości rzędu 100 lx; w kuchniach i sypialniach – do 350 lx;

a w miejscach pracy – powyżej 1 000 lx. Należy jednak zauważyć, że jest to miara wysoce względna. Ważną rolę odgrywa tu odległość źródła światła od mierzonej powierzchni. Jeśli umieścimy lampę 30 cm nad stołem, natężenie oświetlenia na stole może osiągnąć 1 500 lx; jednak już 20 cm w bok natężenie spada do niższej wartości. Podczas gdy w miejscach pracy poziom ten jest określony normą, w domach zazwyczaj mówimy o zaleceniach, a wszystko zależy od subiektywnego odczucia. 

Moc żarówki

Pobór mocy żarówki wskazuje ilość energii dostarczanej w jednostce czasu. Mówiąc prościej, jest to miara ilości energii elektrycznej zużywanej przez dane źródło światła. Mierzy się ją w watach (W). Do czego więc służy ta miara? 

Na podstawie tych wartości można obliczyć zużycie energii — a jest to bardzo proste. Wystarczy pomnożyć moc znamionową przez czas, przez jaki żarówka była podłączona do źródła zasilania. Jeśli moc znamionowa wynosi 12 W, oznacza to, że po godzinie pracy żarówka pobierze 12 W i zużyje 12 watogodzin (Wh). Ponieważ ceny energii są często podawane w kWh, wystarczy podzielić tę wartość przez 1000. 

Przykład obliczenia dziennego zużycia energii przez żarówkę o mocy 12 watów: 

12 (W) × 1 (godzina) = 12 Wh = 0,012 kWh

0,012 kWh × 24 godziny = 0,228 kWh × 4,91 Kč (średnia cena energii elektrycznej) = 1,4 Kč = 516 Kč rocznie 

Wskaźnik oddawania barw 

Jest to miara dokładności oddawania barw — czyli zdolności oprawy oświetleniowej do odtwarzania kolorów przedmiotu w porównaniu z naturalnym światłem słonecznym. Im wyższa wartość, tym lepiej. Wysokiej jakości żarówki LED mają wskaźnik CRI wynoszący 80 lub więcej. Dzięki temu nadają się do niemal każdego pomieszczenia. 

Typ gniazda

Cokół to część żarówki, do której wkłada się źródło światła. Każda oprawa oświetleniowa ma określony typ cokołu. Należy dobrać żarówkę z gwintem odpowiednim dla danego cokołu. Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów cokołów, w tym gwintowane, bagnetowe oraz zintegrowane moduły LED. 

Trzonek E27 — to klasyczny, duży gwint o średnicy 27 mm. Niemal wszystkie rodzaje żarówek idealnie pasują do tego trzonka i mogą być stosowane zarówno wewnątrz pomieszczeń, jak i na zewnątrz domu. 

Gniazdo E14 — ten typ charakteryzuje się mniejszą średnicą i jest często stosowany w oprawach dekoracyjnych. Gniazdo to jest przeznaczone przede wszystkim do żarówek energooszczędnych. 

Gniazdo GU10 — gniazdo to posiada dwa symetryczne bolce o średnicy 5 mm każdy, oddalone od siebie o 10 mm. Jest to popularny model, który może pracować przy napięciu do 230 V. 

Stopień ochrony 

Stopień ochrony określa odporność oprawy oświetleniowej na przedostawanie się ciał obcych i cieczy. Oznaczany jest skrótem IP, po którym następuje odpowiednia liczba. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszym poprzednim artykule.